Hürmüz Boğazı Krizi Ticaret Yollarını Yeniden Şekillendiriyor: Türkiye’nin Stratejik Rolü Artıyor

Hürmüz Boğazı çevresindeki artan gerilim ve Orta Doğu’daki çatışmalar, küresel ticaretin seyrini önemli ölçüde etkiliyor. Kazakistan Ulusal Demir Yolları (KTZ) CEO’su Talgat Aldybergenov, Çinli müşterilerin güvenilirlik ve tahmin edilebilir teslimat süreleri nedeniyle deniz taşımacılığına kıyasla kara yoluna yöneldiğini ifade etti. Bu durum, Çin ile Avrupa’yı birleştiren ve Azerbaycan, Gürcistan ile Türkiye üzerinden geçen “Orta Koridor”un stratejik önemini yeniden gözler önüne serdi.

Kazakistan, lojistiği öncelikli bir hedef haline dönüştürerek KTZ’yi kritik bir transit operatörüne dönüştürmeyi planlıyor. Aldybergenov’un açıklamalarına göre, 2030 yılına kadar altyapı geliştirme projelerine toplam 10 milyar dolarlık bir yatırım yapılması hedefleniyor; bu miktarın yaklaşık yarısı zaten harcanmış durumda.

KTZ, bu yıl içerisinde 900 kilometrelik yeni bir demir yolu hattı inşa etmeyi planlıyor. Bu projeler arasında yer alan 300 kilometrelik Ayagöz-Bakhty hattı, Kazakistan ile Çin arasındaki üçüncü bir sınır kapısı oluşturacak. Projelerin tamamlanmasıyla birlikte, yıllık demir yolu taşımacılık kapasitesinin 55 milyon tondan 100 milyon tona çıkarılması bekleniyor.

Hazar Denizi’ndeki gemi eksikliği, Orta Koridor üzerindeki en büyük engellerden biri olarak görülüyor. KTZ, bu sorunu aşmak için 100 milyon dolardan fazla yatırım yaparak 6 yeni gemi satın alıyor. Gemilerin dördü, Çinli Jiangsu Hantong Group tarafından, ikisi ise Azerbaycan’daki Bakü Tersanesi tarafından inşa edilecek.

Kazakistan, yalnızca kendi topraklarında değil, uluslararası alanda da terminal kapasitesini artırma çabalarını sürdürüyor. KTZ, Çin’in Xi’an limanında mevcut bir terminal işletirken; Romanya, Macaristan ve Almanya’da yeni konteyner terminalleri satın almak için görüşmeler yürütüyor. Ayrıca, Çin’in Chengdu eyaletinde ortak projeler yürütürken, Kazakistan’ın Kökşetau şehrinde tarımsal ihracatı artıracak bir konteyner merkezi kurmayı planlıyor.

KTZ, hava kargo taşımacılığına da adım atarak lojistik ağını genişletmeyi hedefliyor. Şirketin yıl sonuna kadar ilk kargo uçağını teslim alması ve önümüzdeki üç yıl içinde uçak filosunu genişletmesi bekleniyor. Bunun yanı sıra, lokomotif ihtiyacını karşılamak amacıyla ABD’li Wabtec ve Fransız Alstom ile uzun vadeli tedarik anlaşmaları imzalanmış durumda. Bu gelişmeler, Türkiye’nin stratejik konumunu daha da güçlendirirken, bölgedeki ticaret dinamiklerini de yeniden şekillendiriyor.